ثبت حسابداری و محاسبه ارزش افزوده نفتگاز در شرکتهای تعاونی

سلام وقت بخیر.اگر شرکت تعاونی روستایی نفت‌گاز را از شرکت نفت با قیمت صفر دریافت می‌کند و طبق سهمیه و نرخ تعیین‌شده توسط شرکت نفت، به کشاورزان تحویل می‌دهد، به نظر من باید بین اصل نفت‌گاز و مابه‌التفاوت/حق‌العمل توزیع تفکیک قائل شداگر واقعاً طبق قرارداد یا مجوز شرکت نفت، مالکیت نفت‌گاز به تعاونی منتقل نمی‌شود و تعاونی صرفاً نفت‌گاز را برای توزیع بین کشاورزان سهمیه‌بندی‌شده تحویل می‌گیرد، ماهیت فعالیت بیشتر به حق‌العمل/ارائه خدمت توزیع نزدیک است.در این حالت، مبلغ ۳۰۰۰ ریال را نباید لزوماً تماماً درآمد فروش تعاونی تلقی کرد؛ بلکه باید دید قرارداد و اسناد تحویل شرکت نفت دقیقاً چه ماهیتی برای تعاونی تعیین کرده است. اما اگر اسناد شرکت نفت نشان دهد که نفت‌گاز به تعاونی فروخته/واگذار شده و تعاونی سپس آن را به کشاورزان می‌فروشد، در حسابداری و سامانه مؤدیان، موضوع می‌تواند به شکل فروش کالا ثبت شود.نکته مهم این است که در قانون ارزش افزوده برای خرده‌فروشی بنزین و نفت‌گاز، قانون صراحتاً در مورد جایگاه‌های عرضه، مابه‌التفاوت قیمت خرید و قیمت عرضه به مصرف‌کننده را درآمد ناشی از ارائه خدمت دانسته است.بنابراین در پرونده شما، قرارداد/ابلاغیه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و نحوه صدور حواله یا فاکتور تحویل به تعاونی تعیین‌کننده است. اگر ۳۰۰۰ ریال نرخ نهایی مصوبی باشد که شرکت نفت برای تحویل به کشاورز تعیین کرده و در آن ارزش افزوده لحاظ شده باشد، نباید مجدداً ۱۰ یا ۱۵ درصد روی آن اضافه کنید.اما اگر ۳۰۰۰ ریال قیمت پایه قبل از مالیات و عوارض باشد، مالیات و عوارض باید جداگانه محاسبه شود.طبق ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، برای برخی کالاهای نفتی نرخ خاص پیش‌بینی شده و نفت، گاز، نفت سفید، نفت کوره، گاز طبیعی و گاز مایع در بند مربوطه با نرخ ۱۵ درصد آمده است بنابراین صرفاً از روی عدد ۳۰۰۰ ریال نمی‌توان گفت «داخلش ارزش افزوده است»؛ باید در ابلاغیه نرخ فروش نفت‌گاز کشاورزی یا اسناد شرکت نفت مشخص شود که نرخ اعلامی، قیمت نهایی مصرف‌کننده است یا قیمت قبل از مالیات و عوارض.اما نکته بسیار مهم این است که نفت‌گازِ عرضه‌شده در جایگاه‌ها و سازوکار مابه‌التفاوت قیمت دارای حکم خاص است و نباید صرفاً با دیدن عبارت «نفت‌گاز = ۱۵ درصد» آن را مستقیماً روی کل مبلغ ۳۰۰۰ ریال اعمال کرد. قانون در مورد جایگاه‌ها، مابه‌التفاوت را مبنای خاصی برای مالیات و عوارض در نظر گرفته است